آنچه در این مقاله میخوانید

نکات مهم ماه نهم بارداری؛ راهنمای کامل مادران

در ماه آخر بارداری، آشنایی با نکات مهم و مراقبت‌های ماه نهم بارداری کمک می‌کند مادر با آرامش بیشتری این دوران را سپری کند و آنچه در بدنش می‌گذرد را بهتر درک کند.

ماه نهم بارداری هفته به هفته

هفته ۳۶ بارداری

هفته سی‌وششم آغاز ماه نهم است و بیشتر مادران در این هفته اولین نشانه‌های جدی نزدیک شدن به زمان زایمان را تجربه می‌کنند. شکم به دلیل قرار گرفتن سر جنین در لگن، کمی پایین‌تر از قبل قرار می‌گیرد و این تغییر باعث می‌شود نفس کشیدن برای مادر راحت‌تر شود، اما در مقابل فشار بیشتری روی مثانه ایجاد می‌شود. در این هفته جنین وزن بالایی پیدا کرده و فضای رحم برای او تنگ‌تر می‌شود. او بیشتر وقت خود را در حالت خواب می‌گذراند و ریه‌ها تقریباً به رشد طبیعی رسیده‌اند.

هفته ۳۷ بارداری

هفته سی‌وهفتم از نظر پزشکی زمانی است که اگر زایمان در این هفته رخ دهد، شرایط رشد بدن جنین معمولاً کامل است و نوزاد می‌تواند بدون مشکل خاصی با زندگی خارج از رحم سازگار شود. در این هفته مادر ممکن است احساس کند لگن او آزادتر و مفاصل نرم‌تر شده‌اند؛ زیرا بدن مادر آماده برای زایمان است. در هفته‌های پایانی حرکت کردن و راه رفتن برای مادر سخت‌تر از قبل است. جنین به دلیل کمبود فضا، حرکات و چرخش‌های آرام‌تری دارد اما مادر باید حرکات جنین را احساس کند.

هفته ۳۸ بارداری

در هفته سی‌وهشتم فشار لگنی بیشتر می‌شود و بسیاری از مادران احساس سنگینی شدیدی در  قسمت پایین شکم دارند. ممکن است ترشحات نسبت به قبل کمی بیشتر شوند و خواب شبانه دشوارتر شود. برخی مادران احساس خستگی بیشتری می‌کنند و برخی دیگر بی‌قرار و مضطرب هستند که هر دو وضعیت در این دوران طبیعی است. جنین در این هفته معمولاً وزنی بیش از سه کیلوگرم دارد و لایه چربی زیر پوست او کامل شده است. رشد اندام‌های حیاتی به پایان رسیده و جنین تنها منتظر آغاز روند زایمان است. معمولاً در این زمان جنین در وضعیت نهایی زایمان یعنی سر رو به پایین قرار گرفته است.

هفته ۳۹ بارداری

هفته سی‌ونهم، هفته‌ای است که مادر بیش از هر زمان دیگری احساس می‌کند به زایمان نزدیک شده است. بسیاری از مادران در این هفته دچار کمر دردهای خفیف می‌شود و فشار در ناحیه لگن ممکن است دردناک و اذیت‌کننده شود. گاهی احساس کشیدگی در ناحیه زیر شکم یا انقباضات نامنظم وجود دارد که نشانه‌ای از آمادگی بدن برای ورود به مرحله فعال زایمان است. وزن جنین معمولاً در این زمان بین سه تا سه‌کیلو و چهارصد گرم قرار دارد و حرکات او آرام اما قابل‌احساس باقی می‌ماند.

هفته ۴۰ بارداری

هفته چهلم بارداری زمانی است که مادر و جنین به بلوغ کامل رسیده‌اند. بسیاری از مادران در این هفته احساس می‌کنند شکم بسیار سنگین شده و فشار قابل توجهی در ناحیه لگن دارند. انقباضاتی که پیش از این نامنظم بوده‌اند ممکن است در این هفته منظم‌تر شوند و مادر تفاوت آن‌ها را با انقباضات تمرینی تشخیص دهد. جنین در این هفته معمولاً وزنی حدود سه تا سه‌کیلو و ششصد گرم دارد و تمامی اندام‌های حیاتی او برای زندگی خارج از رحم آماده شده‌اند. ظاهر جنین کاملاً شبیه نوزاد تازه متولدشده است و تنها منتظر شروع روند زایمان است.

علائم ماه نهم بارداری

در این ماه شکم به سمت پایین متمایل می‌شود، راه رفتن آهسته‌تر می‌گردد و مادر ممکن است احساس کند بدنش سنگین‌تر از همیشه شده است. در این دوره انرژی مادر نوسان دارد؛ بعضی روزها احساس خستگی شدید دارد و برخی روزها به شکل ناگهانی انرژی بیشتری احساس می‌کند که این تغییرات نتیجه آمادگی هورمونی بدن برای زایمان است. مهم است مادر این علائم را بشناسد تا علائم مشکوک را به پزشک خود گزارش دهد.

آبریزش در ماه نهم بارداری

احساس رطوبت یا آبریزش خفیف در نهمین ماه بارداری از علائمی است که بسیاری از مادران تجربه می‌کنند. گاهی این رطوبت ناشی از افزایش ترشحات طبیعی در دوران بارداری است و گاهی می‌تواند به دلیل تغییرات هورمونی و فشار جنین بر دیواره‌های رحم(آندومتر) باشد. این نوع آبریزش‌ها معمولاً بدون درد هستند. اگر ترشحات حالت غیرعادی داشته باشند، باید با پزشک مطرح شود تا نگرانی مادر برطرف شود.

اسهال در ماه نهم بارداری

در نهمین ماه بارداری برخی مادران ممکن است متوجه شل شدن مدفوع یا افزایش نوبت‌های دفع شوند. این حالت معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی اواخر بارداری رخ می‌دهد و گاهی نشانه آماده شدن بدن برای زایمان است. اسهال خفیف و زودگذر معمولاً نگران‌کننده نیست، اما اگر مادر دچار ضعف، بی‌حالی یا علائم غیرعادی شد، بهتر است با پزشک مشورت کنید. مصرف مایعات کافی و خوردن غذاهای ساده می‌تواند به کاهش ناراحتی‌های گوارشی کمک کند.

ترشحات ماه نهم بارداری

افزایش ترشحات در ماه نهم حاملگی یکی از طبیعی‌ترین تغییرات این دوران است. این ترشحات معمولاً رنگ روشن یا سفید دارند و بوی خاصی از خود نشان نمی‌دهند. علت افزایش ترشحات در این ماه آمادگی دهانه رحم برای زایمان و افزایش جریان خون در این ناحیه است اگر ترشح بوی غیرطبیعی داشته باشد، تغییر رنگ دهد یا همراه با سوزش باشد، مادر باید با پزشک در میان بگذارد. در حالت عادی، افزایش ترشحات یکی از نشانه‌های طبیعی نزدیک شدن به زمان زایمان است.

ورم پا در ماه آخر بارداری

ورم پا و مچ در ماه آخر یکی از شایع‌ترین علائم است و معمولاً در پایان روز بیشتر احساس می‌شود. دلیل این ورم تجمع مایعات در بافت‌های بدن و همچنین فشار رحم بر رگ‌هایی است که خون را از پاها به قلب بازمی‌گردانند. قرار دادن پاها در سطح بالاتر از بدن، نوشیدن آب کافی و استراحت میان فعالیت‌ها می‌تواند به کاهش این ورم کمک کند.

Fluid retention can increase around now, which, along with the weight gain, can cause your ankles and feet to swell.

منبع: flo.health

دردهای ماه نهم بارداری

در ماه نهم بارداری، انواع مختلفی از دردها طبیعی هستند و اغلب ناشی از فشار رحم، موقعیت جنین و تغییرات هورمونی‌اند. شدت این دردها به فعالیت روزانه و وضعیت قرارگیری بدن وابسته است.

درد زیر شکم در ماه نهم بارداری

درد زیرشکم در طول دوران بارداری و خصوصا هفته‌های منتهی به زایمان بسیار طبیعی است و بسیاری از مادران آن را تجربه می‌کنند. کشیدگی بافت‌ها و فشار سر جنین باعث ایجاد این درد خفیف می‌شود. درد زیرشکم گاهی می‌تواند اذیت‌کننده نیز باشد.

درد لگن در ماه نهم بارداری

فشار مستقیم جنین بر لگن و شل شدن مفاصل لگنی دردهایی در این ناحیه ایجاد می‌کند که هنگام حرکت کردن و راه رفتن مادر آن را بیشتر احساس می‌کند.  

درد قلب در ماه نهم بارداری

برخی مادران احساس می‌کنند ضربان قلبشان سریع‌تر شده است. این حالت معمولاً به دلیل افزایش حجم خون و تلاش بدن برای رساندن اکسیژن کافی به جنین است.

حالت تهوع در ماه نهم بارداری

اگرچه بیشتر مادران تهوع را در ماه‌های اول تجربه می‌کنند، اما گاهی به دلیل فشار رحم بر معده، تهوع خفیف در ماه آخر نیز دیده می‌شود.

سفت شدن شکم در ماه نهم بارداری

سفت شدن شکم معمولاً همان انقباضات برکستون هیکس است. این انقباضات کوتاه و غیرمنظم هستند و با استراحت تسکین پیدا می‌کنند.

حرکت جنین در ماه نهم بارداری

در ماه نهم حاملگی با اینکه جنین کاملا رشد کرده و فضای رحم برای او تنگ شده، اما باز هم باید حرکت کند و مادر روزانه این حرکات را احساس کند. وجود حرکت روزانه نشانه‌ای از سلامت جنین است.

در ماه نهم جنین چقدر تکان می‌خورد؟

حرکات جنین در ماه آخر بیشتر به صورت کشش، چرخش یا فشار ملایم احساس می‌شوند. مادر معمولاً هنگام استراحت حرکات را واضح‌تر حس می‌کند.

آیا حرکت جنین در ماه آخر کم می‌شود؟

حرکت‌ها ممکن است به دلیل کمبود فضا آرام‌تر شوند، اما هرگز نباید به‌طور ناگهانی کاهش پیدا کنند. اگر حرکات جنین شما به شکل محسوسی کم و یا قطع شد، حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

وزن گیری جنین در ماه نهم

در ماه نهم، جنین همچنان وزن می‌گیرد و بیشتر این وزن مربوط به ذخیره چربی زیر پوست است. وزن متوسط جنین در ابتدای این ماه حدود دو و نیم تا سه کیلوگرم است و تا پایان آن می‌تواند به بیش از سه کیلو و نیم برسد.

تغذیه در ماه نهم و ماه آخر بارداری

در این ماه، بدن مادر نیاز به وعده‌های سبک و مغذی دارد. غذاهایی که انرژی مناسب، پروتئین کافی و ویتامین‌های موردنیاز را تأمین کنند، بهترین انتخاب هستند.

بیشتر بخوانید: چطور متابولیسم بعد از بارداری را افزایش دهیم؟

میوه در ماه نهم بارداری

میوه‌های تازه بهترین منبع انرژی و آب در این ماه هستند و به دلیل هضم آسان برای مادر مناسب‌ترند. برای مثال هندوانه یا طالبی، به حفظ آب بدن کمک می‌کنند و احساس خستگی را کمتر می‌کنند.

در ماه آخر بارداری چی بخوریم که بچه وزن بگیرد؟

غذاهای پروتئینی سبک، کربوهیدرات‌های سالم و میان‌وعده‌های مغذی به وزن‌گیری مناسب جنین کمک می‌کنند. در این ماه مادر باید غذاهایی مانند سیب‌زمینی پخته، تخم‌مرغ، حبوبات پخته، سوپ‌های مغذی، گوشت سفید، ماهی‌های سبک و آجیل‌ بدون نمک استفاده کند. این مواد غذایی به صورت طبیعی به افزایش وزن جنین کمک می‌کنند بدون آن که باعث سنگینی زیاد معده یا ناراحتی گوارشی شوند.

تغذیه برای جلوگیری از زردی نوزاد

اگرچه تغذیه مادر تأثیر مستقیم بر زردی نوزاد ندارد، اما انتخاب غذاهای سالم و سبک باعث بهبود شرایط عمومی بدن مادر می‌شود. مصرف مایعات کافی، میوه‌ها، سبزیجات بخارپز و پروتئین‌های سبک می‌تواند به شکل غیرمستقیم در روند بهبود و سلامت عمومی بدن کمک کند.

خوردن عرق کاسنی در ماه آخر بارداری

در دوران بارداری، مصرف هر نوع عرقی باید با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود، اما برخی مادران با اجازه پزشک از مقدار کمی عرق کاسنی استفاده می‌کنند. به طور کلی در دوران حاملگی، گیاهان دارویی نباید بدون مشورت با پزشک مصرف شوند.

روزه گرفتن در ماه نهم بارداری

در این ماه بدن به مایعات و انرژی بیشتری نیاز دارد و روزه معمولاً توصیه نمی‌شود. اگر مایل به روزه گرفتن هستید، حتما با پزشک خود مطرح کنید و پزشک باتوجه به شرایط بدنی شما، شرایط را ارزیابی می‌کند.

آمادگی‌های لازم برای هفته آخر بارداری

در هفته آخر بدن در آماده‌ترین حالت برای زایمان قرار دارد. فعالیت‌هایی مانند استراحت کافی، آرامش، پیاده‌روی آهسته و آماده کردن وسایل مورد نیاز برای بیمارستان کمک می‌کند تا روزهای آخر بارداری خود را به آرامش بگذرانید. مادر باید به تغییرات بدن خود توجه کند و هر نشانه غیرعادی را با پزشک در میان بگذارد.

وسایل مورد نیاز برای ساک بیمارستان

اگر مشغول آماده کردن کیف بیمارستان هستید، یک دست لباس راحت برای خودتان، لوازم شخصی مانند مسواک، پد سینه، لوسیون و روغن بدن، مدارک شناسایی و آزمایش‌ها از جمله لوازم ضروری و موردنیاز برای بیمارستان شما هستند.

برای نوزاد؛ پتو دورپیچ، شیشه شیر، پوشک، زیرانداز کودک، دستمال مرطوب، حوله کوچک و شیردوش را فراموش نکنید.

در ماه نهم بارداری چگونه بخوابیم؟

بهترین حالت خوابیدن در ماه آخر قرار گرفتن به پهلوی چپ است که به گردش خون بهتر کمک می‌کند.

استفاده از بالش به کاهش کمردرد و شکم‌درد کمک می‌کند.

آزمایشات ماه نهم بارداری

چکاپ‌های نهایی مانند سونوگرافی، بررسی ضربان قلب جنین و آزمایش‌های ساده خون و ادرار در ماه نهم برای اطمینان از سلامت مادر و جنین انجام می‌شوند. این ارزیابی‌ها به پزشک کمک می‌کنند از شرایط مناسب جنین برای تولد مطمئن شود.

سوالات متداول ماه نهم حاملگی

در ماه آخر بارداری چقدر پیاده‌روی کنیم؟

پیاده‌روی سبک روزانه حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه مناسب است، اما باید مطابق توان بدن مادر باشد و در صورت خستگی یا فشار زیاد متوقف شود.

آیا درد واژن در ماه آخر بارداری طبیعی است؟

بله. به‌خاطر فشار سر جنین و شل شدن مفاصل لگنی، درد یا تیرکشیدن واژن در این ماه معمولاً طبیعی است.

آیا در ماه آخر بارداری حرکت جنین کم می‌شود؟

نوع حرکت‌ها آرام‌تر می‌شود، اما حرکت نباید قطع شود. هر کاهش حرکت ناگهانی نیاز به بررسی دارد.

آیا در هفته آخر پریودی احتمال بارداری وجود دارد؟

احتمال آن کم است اما صفر نیست، به‌ویژه اگر چرخه فرد نامنظم یا کوتاه باشد.

ماه نهم بارداری از هفته چندم شروع می‌شود؟

ماه نهم از هفته ۳۶ شروع می‌شود و تا پایان هفته ۴۰ ادامه دارد.

لکه‌بینی در ماه آخر بارداری طبیعی است؟

لکه‌های خفیف و کوتاه‌مدت می‌تواند طبیعی باشد، اما لکه‌بینی زیاد یا مداوم نیاز به بررسی پزشک دارد.

مقاله های منتخب