بارداری تغییراتی در بدن ایجاد میکند و بازگشت به حالت قبل ممکن است زمان ببرد. بعضی از زنان بعد از زایمان از شکمبند مخصوص بعد از زایمان برای کمک به تقویت عضلات خود استفاده میکنند.
مطالعات نشان میدهند که شکمبندها یا بانداژهای کشی میتوانند درد بعد از سزارین را کاهش دهند و به تقویت عضلات و اندامها هنگام بازگشت به حالت طبیعی کمک کنند.
شکم بند زایمان چیست؟
بستن شکم بعد از زایمان روشی قدیمی است که در آن یک پارچه یا کمربند محکم دور شکم پیچیده میشود تا ستون فقرات و اندامها در دوران بهبودی حمایت شوند.
این سنت صدها سال است که در فرهنگهای مختلف، از جمله آفریقا، آمریکای جنوبی، اروپا و آسیا، انجام میشود. شکمبندهای سنتی مانند ساراشی ژاپن یا کمربند بنگکونگ مالزی از نوارهای بلند و نرم مثل پنبه یا ابریشم ساخته میشدند.
امروزه، شکمبندهای پس از زایمان، کمربندهای طبی و لباسهای فرمدهنده از پارچههای کشسان و انعطافپذیر ساخته میشوند که هم عضلات را فشرده کند و هم اجازه حرکت به مادر بدهد.
بعد از زایمان چه تغییراتی در بدن شما اتفاق میافتد؟
- سینهها متورم و بزرگتر میشوند چون شروع به تولید شیر میکنند.
- سطح هورمونها نوسان دارد.
- رحم شروع به انقباض میکند تا به اندازه طبیعی خود بازگردد.
دکتر نیولین میگوید: «بهطور کلی، بدن شما فقط یک هندوانه بزرگ را در خود نگه داشته است و باید به اندازه قبل از بارداری بازگردد. معمولاً بعد از زایمان حدود ۹ کیلوگرم (وزن نوزاد، جفت و مایعات) سریع کم میکنید، اما ممکن است هنوز کمی شکم شما ظاهر بارداری داشته باشد».
“You can expect usually to lose around 20 pounds pretty quickly after delivery, just due to loss of the baby, placenta and fluid. But you may still look a little pregnant after delivery.”
مزایای استفاده از شکمبند پس از زایمان
شکمبندهای مخصوص بعد از زایمان گاهی به کمربند شکمی هم معروف هستند. پزشکان توصیه میکنند بعد از جراحیهای بزرگ، مانند سزارین، از این کمربندها استفاده شود. استفاده از شکمبند بعد از زایمان مزایای مختلفی دارد.
مزایای استفاده از شکمبند پس از زایمان شامل موارد زیر است:
- کمک به کاهش درد
- آسانتر شدن حرکت و فعالیت روزانه
- افزایش جریان خون
- کمک به بهبود عضلات و محل بریدگی زایمان
- کاهش تورم بعد از جراحی
- بهبود وضعیت بدن و نگهداری درست ستون فقرات
- احساس راحتی و آرامش بیشتر
تقویت کف لگن
در دوران بارداری، اندامها جابهجا میشوند و تغییر میکنند تا فضای کافی برای جنین فراهم شود و هورمونها باعث شل شدن عضلات کف لگن میشوند. این موضوع میتواند بعد از زایمان باعث بیاختیاری ادرار شود. استفاده از شکمبند بعد از زایمان با ایجاد فشار ملایم، به نگهداشتن عضلات کف لگن در جای خود کمک کرده و به بهبود سریعتر بدن کمک میکند.
دیاستازیس رکتی چیست؟
در دوران بارداری، با بزرگ شدن رحم، دو عضله اصلی شکم که در وسط شکم قرار دارند از هم فاصله میگیرند. به این جدا شدن عضلات شکم «دیاستازیس رکتی» یا «جدایش شکمی» گفته میشود. در بیشتر خانمها، این عضلات تا حدود ۸ هفته بعد از زایمان بهطور طبیعی دوباره به هم نزدیک میشوند.
بستن شکم بعد از زایمان میتواند به عضلات شکم کمک کند بهتر تقویت شوند و راحتتر به حالت قبلی برگردند. البته باید بدانید که شکمبند درمان قطعی این مشکل نیست. اگر بعد از حدود دو ماه هنوز فاصله عضلات شکم باقی مانده باشد، بهتر است برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کنید.
خطرات و نکات ایمنی بستن شکم بعد از زایمان
بستن شکم بعد از زایمان میتواند در دوران بهبودی حس آرامش ایجاد کند، اما اگر درست استفاده نشود، ممکن است باعث ناراحتی یا مشکل شود. به همین دلیل رعایت چند نکته مهم ضروری است:
- فشار به اندامهای داخلی: اگر شکمبند خیلی تنگ باشد یا مدت طولانی پوشیده شود، میتواند به اندامهای داخلی فشار بیاورد و باعث مشکل در نفس کشیدن شود، یا هضم غذا و بهبود عضلات کف لگن را با مشکل مواجه کند.
- استفاده هنگام خواب: پوشیدن شکمبند در زمان خواب برای همه مناسب نیست. بهتر است قبل از این کار با پزشک مشورت کنید.
- اختلال در گردش خون: بستن بیش از حد محکم شکمبند ممکن است جریان خون را کاهش دهد یا تورم را بیشتر کند و باعث درد یا ناراحتی شود.
- ضعیف شدن عضلات شکم: اگر همیشه از شکمبند استفاده کنید، عضلات شکم ممکن است تنبل شوند و دیرتر به شرایط طبیعی خود برگردند.
- تحریک و حساسیت پوستی: پوشیدن طولانیمدت شکمبند، مخصوصاً در هوای گرم، ممکن است باعث خارش، قرمزی یا جوش روی پوست شود.
- مراقبت از بخیههای سزارین: شکمبند نباید مستقیم روی محل بخیه سزارین قرار بگیرد، چون ممکن است باعث باز شدن بخیه یا عفونت شود. بهتر است یک لایه پارچه یا پانسمان نرم بین شکمبند و بخیه قرار داده شود.
| نکته ایمنی | علت |
|---|---|
| فشار به اندامهای داخلی | فشار بیش از حد به اندامها و اختلال تنفسی |
| استفاده هنگام خواب | نیازمند احتیاط و مشاوره پزشکی |
| اختلال در گردش خون | خطر کاهش جریان خون |
| تضعیف عضلات شکم | احتمال تأخیر در بازتوانی عضلات |
| تحریک پوستی | احتمال تحریک، خارش و التهاب |
| مراقبت از بخیه سزارین | خطر آسیب یا عفونت در صورت تماس مستقیم |
انواع شکمبندهای بعد از زایمان
بعد از زایمان، انواع مختلفی از شکمبندها و بانداژها وجود دارند، اما همه برای دوران نقاهت مناسب نیستند.
بانداژهای کشی:
بهترین گزینه برای بعد از زایمان، بانداژهایی است که از پارچه نرم و کشسان ساخته شدهاند. این نوع بانداژ باید به اندازه کافی انعطافپذیر باشد تا بتوانید راحت نفس بکشید، حرکت کنید و وضعیت بدنتان را تغییر دهید. همچنین طول آن باید کافی باشد تا دور شکم و باسن به راحتی پیچیده شود. میتوانید بانداژ آماده بخرید یا از یک تکه پارچه بلند استفاده کنید.
کمربند طبی:
کمربندهای طبی قابل تنظیم هستند و به لگن و کمر شما کمک میکنند و از وضعیت بدن و عضلات حمایت میکنند. این پشتیبانی هم درد عضلات را کاهش میدهد و هم به تقویت عضلات کف لگن کمک میکند.
لباسهای فرمدهنده:
برخی برندها لباسهای فرمدهنده مخصوص دوران بارداری و پس از زایمان تولید میکنند. این لباسها کشسان هستند و فشار ملایمی به بدن وارد میکنند، اما در انتخاب مدل دقت کنید:
- بعضی مدلها ممکن است بیش از حد تنگ باشند و احساس راحتی نداشته باشید.
بیشتر بخوانید: شستشوی پد سینه؛ بهترین روش برای تمیز نگه داشتن پد شیردهی
چه زمانی بعد از زایمان شکمبند را شروع کنیم؟
زمان شروع استفاده از شکمبند به نوع زایمان و روند بهبودی شما بستگی دارد:
- بعد از زایمان طبیعی: معمولاً ۱ تا ۲ روز پس از زایمان میتوانید بستن شکم را شروع کنید.
- بعد از سزارین: حدود ۴ تا ۵ روز صبر کنید تا محل جراحی بهبود پیدا کند و هیچ عفونتی نداشته باشد. بهتر است قبل از شروع با پزشک خود مشورت کنید.
نکته مهم: ابتدا شکمبند را فقط چند ساعت در روز بپوشید و کمکم زمان استفاده را افزایش دهید. بیشترین اثر آن معمولاً در ۱۲ هفته اول پس از زایمان دیده میشود، چون در این مدت بدن بیشترین روند بهبود داخلی را طی میکند.
سوالات متداول
آیا بستن شکم بعد از سزارین لازم است؟
بستن شکم بعد از سزارین الزامی نیست، اما بسیاری از پزشکان استفاده از شکمبند بعد از زایمان را برای کاهش درد، حمایت از عضلات شکم و بهبود حرکت در دوران نقاهت توصیه میکنند.
بستن شکم بعد از سزارین چطور باید باشد؟
بستن شکم بعد از سزارین باید با فشار ملایم و قابل تنظیم انجام شود، معمولاً از ۴تا ۵روزپس از زایمان و با تأیید پزشک. شکمبند نباید خیلی تنگ باشد، نباید مستقیماً روی بخیه قرار بگیرد و بهتر است استفاده از آن ابتدا به چند ساعت در روز محدود شود.
آیا شکمبند بعد از سزارین باعث لاغری شکم میشود؟
شکمبند بعد از سزارین بهتنهایی باعث لاغری دائمی شکم نمیشود، اما با حمایت از عضلات شکم و بهبود وضعیت بدن، میتواند به بازگشت تدریجی فرم شکم کمک کند.
تا چه مدت میتوان از شکمبند بعد از زایمان استفاده کرد؟
معمولاً استفاده تا ۴ تا ۶ هفته پس از زایمان توصیه میشود و بیشترین تأثیر آن در ۱۲ هفته اول پس از زایمان دیده میشود.
سخن پایانی
استفاده از شکمبند باعث میشود راحتتر حرکت کنید و فعال باشید؛ هرچه بیشتر حرکت و ورزش کنید، سریعتر به فرم دلخواه بازمیگردید. توصیه میشود پس از پایان زایمان و تا ۴ تا ۶ هفته بعد از شکمبند استفاده کنید تا بیشترین استفاده را داشته باشید.
منابع: webmd.com، naturalcycles.com
